De waterschapsverkiezingen komen er weer aan: 17 maart 2027 is het zover. Omdat niemand alle partijprogramma’s gaat lezen, hebben de waterschappen Kieskompas ingehuurd om stemwijzers te maken. Vandaag heb ik het concept Kieskompas voor waterschap Delfland ingevuld.
Eerlijk gezegd zijn de stellingen over het waterschap nogal versimpeld, en ook niet erg specifiek voor de regio Delfland. “Het grote publiek is niet zo bekend met de waterschappen. Dus een vraag over het oppompen van grondwater om mais te beregenen zet de kiezers in Delfland op het verkeerde been. Want er zijn hier geen zandgronden met mais”, geeft Hans Middendorp van AWP voor water, klimaat en natuur als voorbeeld. “Maar wel tuinders die zilt grondwater oppompen en de zoute drab die overblijft, weer lozen”.
Wat ook opvalt is dat (te) veel vragen van KiesKompas gaan over boeren. Er zijn nog maar 50 koeienboeren in Delfland, tegenover 1.7 miljoen inwoners. Dat is dus uit balans. Tuinders zijn ook een kleine groep, maar de watervervuiling met pesticiden door tuinders (al dan niet expres) is wel een probleem voor al het leven in de sloot.
Vragen zouden veel meer over de beleving van die 1,7 miljoen mensen moeten gaan. Vind u dat de zuiveringsheffing een vast bedrag moet zijn, of vindt u dat mensen die veel drinkwater verbruiken ook een hogere zuiveringsheffing moeten betalen? Wilt u meer waternatuur in en om de sloot? Wilt u dat de waterschappen meebetalen om regenwater in de grond te laten zakken? Wilt u dat bedrijven waaruit pesticiden in de sloot lekken, actief worden opgespoord (want dat kost geld)?
Ook zijn er veel vragen over waterpeil, terwijl dat eerlijk gezegd geen punt van grote discussie is in Delfland. Verzakkende huizen en natte kelders, dat gaat over grondwater. Vind u het een goed idee als Delfland een minimumpeil voor het grondwater instelt?
“Wilt u liever minder waterschapsbelasting betalen, ook als het eigen risico op natte voeten dan omhoog gaat? Dàt zou de eerste stelling van KiesKompas moeten zijn.”
Watertekort in de zomer is een nieuw thema. Sommige tuinders, die (nog) in de volle grond telen, mochten deze zomer geen water meer uit de sloten halen. Zij moesten water per tankwagen aanvoeren uit het Hollands Diep. Als de klimaatverandering doorzet, hebben tuinders grotere buffers nodig (kost ruimte voor glas) of ze moeten gaan begieten met extra gezuiverd afvalwater. Maar dan moet er wel iemand eerst betalen voor een nieuwe leiding. De vraag in KiesKompas zou moeten zijn: vind u dat de leiding voor de tuinders moet worden aangelegd met uw waterschapsbelasting?
Nog een voorbeeld. De KiesKompasvraag: “Vind u dat er meer ruimte voor waterberging moet komen?” is wel heel vrijblijvend. Dat kan veel specifieker! Delfland heeft in 2026 concreet 100 ha aan weilanden tussen Delft en Schipluiden aangewezen voor een nieuwe grote regenwaterberging. Bent u vóór of tegen?
Dit was een hot item in 2023. Maar: de waterschappen gaan er zelf niet over. Als kiezer heb je dus niks aan zo’n vraag. Inmiddels heeft de Eerste Kamer besloten dat er van de acht geborgde zetels in Delfland nog vier overbljven: 2 zetels voor de boeren en 2 zetels voor de terreinbeheerders van natuurgebieden. Na jaren van reuring was dit het compromis en de kans is klein dat de Kamer er nog een keer over wil praten.
Tenslotte: kwijtschelding. Armoedebeleid hoort bij de gemeente, vindt de AWP. Delfland en Schieland hebben als enige waterschappen geen kwijtschelding voor de zuiveringsheffing (voor het schoonmaken van het water van wc, wasmachine en douche). Want het drinkwaterbedrijf geeft ook geen korting aan de minima, dus waarom de waterschappen dan wel? Of: vindt u het logisch dat huishoudens, die meer dan gemiddeld leidingwater verbruiken, niet extra hoeven te betalen voor de rioolzuivering?
In het verlengde daarvan: stel de vraag om niet één vast bedrag voor afvalwater te betalen (u weet wel: 1 of 3 persoonshuishoudens) maar een variabel bedrag: hoe meer water in het riool, hoe meer je betaalt. Dat beloont huishoudens die zuinig zijn met leidingwater, en dat betekent dat er minder water door de zuivering hoeft te worden gepompt. Dat scheelt dus gewoon geld. De mogelijkheid om de zuiveringsheffing te berekenen op basis van de drinkwatermeter staat in de Waterwet en dat wilden wij vier jaar geleden ook al invoeren (net als de VVD). Maar eenmaal in het college schoot de VVD dit voorstel weer af als “te complex”.
AWP voor water, klimaat en natuur
