“Het waterschap is geen spaarvarken.” Dat zegt Albert Jansen van de Algemene Waterschapspartij (AWP).De partij dient op 19 december 2018 in de vergadering van het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) – in lijn met een eerder overgenomen motie – twee amendementen in om de waterschapslasten voor de burgers te verlagen. De kosten die het waterschap maakt worden gedekt uit de watersysteemheffing en de zuiveringsheffing. De AWP heeft geconstateerd dat HDSR over ruim voldoende reserves beschikt om onverwachte gebeurtenissen op te kunnen vangen. De inkomsten van HDSR uit beide heffingen waren de afgelopen jaren structureel hoger dan nodig om de uitgaven te dekken.
Met de opbrengst van de watersysteemheffing zorgen de waterschappen voor schoon en voldoende water en bieden ze bescherming tegen wateroverlast. De waterschappen zijn ook verantwoordelijk voor dijken langs rivieren en voor de bescherming tegen hoogwater. De kosten die de waterschappen maken worden opgebracht door vier categorieën belastingbetalers: ingezeten (een bedrag per huishouden), gebouwd (een percentage van de WOZ-waarde), ongebouwd (per hectare) en natuur (per hectare). Landelijk wordt gemiddeld ruim 80 procent van de watersysteemlasten gedragen door huishoudens en gemiddeld minder dan 20 procent door het bedrijfsleven en de landbouw.
De afgelopen 10 (!) jaar ontving HDSR meer inkomsten van de categorie gebouwd dan er is begroot. De AWP vindt het niet acceptabel dat één categorie belastingbetalers – eigenaars van onroerend goed – structureel teveel betaalt en wil het tarief voor de onroerend goed bezitters dan ook verlagen. Deze tariefsverlaging houdt in dat de belastingopbrengsten dalen met € 1,5 miljoen. Dit kan omdat HDSR ruim voldoende reserves heeft opgebouwd.
Inwoners en bedrijven betalen voor het zuiveren van hun afvalwater. Dit zuiveren is van groot belang, maar de AWP vindt de voorgestelde tarieven veel te hoog. Met het door het college voorgestelde tarief van € 65,80 per vervuilingseenheid behoort HDSR tot de drie duurste waterschappen van Nederland. De door het college voorgestelde heffingen voor het zuiveringsbeheer liggen ruim 10% boven het kostendekkende tarief van € 59,22.
De door het dagelijks bestuur van HDSR voorgestelde tarieven voor 2019 zijn 13% tot 32% hoger dan bij de buurwaterschappen.
Uit het meerjarenperspectief blijkt dat de reserves voor het dekken van de zuiveringsuitgaven oplopen van €16 miljoen naar €47 miljoen in 2022. De AWP vindt echter dat het waterschap momenteel al over voldoende reserves beschikt om tegenvallers het hoofd te bieden en verder te investeren in innovaties. De huidige reserves zijn ruim voldoende om onder meer de sloop van de RWZI-Utrecht te financieren. De AWP pleit dan ook voor een verlaging het tarief met € 4,45 per vervuilingseenheid t.o.v. het collegevoorstel. Hiermee blijft de zuiveringsheffing 2019 nog steeds meer dan kostendekkend.
In het voorstel van het college gaan de tarieven voor alle huishoudens met circa 2% omhoog.
Voorstel tarieven 2019 door college HDSR (scenario 1)
| Rekenvoorbeelden | Heffing 2019 | Ontwikkeling t.o.v. 2018 |
|---|---|---|
| Eenpersoonshuishouden, eigen woning | € 195 | +2,5% |
| Eenpersoonshuishouden, huurwoning | € 142 | +2,8% |
| Meerpersoonshuishouden, eigen woning | € 354 | +1,5% |
| Meerpersoonshuishouden, huurwoning | € 274 | +1,4% |
| Melkveebedrijf | € 4.369 | +7,1% |
Het netto resultaat van beide AWP amendementen betekent een lastenverlichting voor de huishoudens en een beperktere lastenstijging voor de landbouw.
Positieve effect van de beide AWP amendementen
| Rekenvoorbeelden | Heffing 2019 | Ontwikkeling t.o.v. 2018 |
|---|---|---|
| Eenpersoonshuishouden, eigen woning | € 188 | -1,2% |
| Eenpersoonshuishouden, huurwoning | € 137 | -0,4% |
| Meerpersoonshuishouden, eigen woning | € 337 | -3,4% |
| Meerpersoonshuishouden, huurwoning | € 260 | -3,5% |
| Melkveebedrijf | € 4.303 | +5,4% |
Over het systeem van waterschapsheffingen zijn de meningen sterk verdeeld, zo blijkt. Afgelopen week nog heeft de Unie van Waterschappen (UvW) de besluitvorming over belastinghervorming een half jaar uitgesteld. Opmerkelijk is de grond voor dat besluit. De UvW geeft namelijk aan dat de waterschappen niet alleen verdeeld zijn over de wijze waarop het belastingstelsel moet worden aangepast, maar ook over de urgentie van die aanpassingen. De AWP benadrukt echter dat we niet op een stelselherziening moeten gaan wachten. “Er is geen enkele reden om in de beleidsbegrotingen niet alvast stevig te corrigeren”, aldus Albert Jansen.
